عسل طبیعی یکی از قدیمیترین و شگفتانگیزترین سوپرفودهای بیولوژیک روی زمین است که فراتر از یک شیرینکننده ساده، به عنوان یک داروی شفابخش شناخته میشود. ارزش تغذیهای و درمانی عسل کاملاً به نوع گیاه، شرایط اقلیمی، خلوص ژنتیکی زنبورها و البته منطقه جغرافیایی تولید آن بستگی دارد.
تنوع بالای عسل طبیعی در بازار باعث شده تا کاربران همواره به دنبال پاسخ این سوالات باشند که مرغوبترین عسل متعلق به کدام اقلیم است و قطب تولید آن در داخل کشور کجاست؟ در ادامه، به دنیای شگفتانگیز زنبورعسل سفر میکنیم تا برترین و لوکسترین عسلهای جهان و ایران را بررسی کنیم.
بهترین عسل دنیا در کدام کشور است؟
پاسخ به این سوال به شاخصهای ارزیابی (طعم، غلظت یا خواص درمانی) بستگی دارد، اما از نظر سازمانهای بینالمللی و مسابقات جهانی کیفیت عسل (Apimondia)، سه کشور در صدر جدول قرار دارند:
-
نیوزیلند (عسل مانوکا): از نظر خواص آنتیباکتریال و درمانی، نیوزیلند به دلیل داشتن گیاه بومی مانوکا، باکیفیتترین عسل دارویی جهان را تولید میکند.
-
یمن (عسل سدر): کشور یمن به دلیل تولید عسل سدر (کنار) در دره حضرموت که به روشهای کاملاً سنتی و بدون دخالت ماشینآلات برداشت میشود، به عنوان تولیدکننده غلیظترین و خوشعطرترین عسل طبیعی جهان شناخته میشود.
-
-
ایران: ایران به دلیل تنوع اقلیمی فوقالعاده و وجود بیش از ۸۰۰۰ گونه گیاهی (که بسیاری از آنها دارویی و انحصاری ایران هستند)، از نظر غنای ترکیبات و تنوع طعم عسل، جزو ۵ کشور برتر دنیا قرار دارد.
بهترین عسل از چه گیاهی است؟
در علم زنبوردارى، بهترین عسل بر اساس نیاز بیولوژیک و درمانی بدن تعریف میشود. با این حال، سه مورد از قویترین عسلهای تکگل (Monofloral) جهان از نظر خواص فیتوشیمیایی عبارتند از:
-
گیاه مانوکا (Manuka): حاوی ماده فوقالعاده قوی به نام متیلگلیوکسال (MGO) است که خاصیت ضدباکتریایی بینظیری دارد و برای درمان زخمهای عفونی و مشکلات گوارشی معجزه میکند.
-
گیاه گون (Astragalus): بهترین عسل برای تقویت سیستم ایمنی، بهبود کمخونی و آرامش اعصاب است. عسل گون به دلیل ساکارز بسیار پایین، بهترین گزینه برای افراد دیابتی است.
-
گیاه سدر یا کنار (Sidr): این عسل که از شکوفههای درخت سدر به دست میآید، یک آنتیبیوتیک طبیعی و قوی، مقوی قوای عمومی بدن و بهبوددهنده عملکرد کبد است.
گرانترین عسل دنیا و ایران
تولید عسل در شرایط سخت جغرافیایی یا کمیاب بودن گیاه، قیمت آن را به شدت بالا میبرد:
-
گرانترین عسل دنیا: عسل سانتاوری – Centauri این عسل که در غارهایی به عمق ۲۵۰۰ متری زمین در کشور ترکیه تولید میشود، به دلیل فرآیند برداشت بسیار سخت و غنی بودن از منیزیم، پتاسیم و آنتیاکسیدانها، رکورد گرانترین عسل جهان را در کتاب گینس دارد،قیمتی حدود ۱۰ هزار یورو برای هر کیلوگرم!. پس از آن، عسل سدر سلطنتی یمن و عسل مانوکا با MGO بالا در رتبههای بعدی قرار دارند.
-
گرانترین عسل ایران (عسل وحشی صخرهای): عسلهایی که توسط زنبورهای وحشی کوچک (Apis\ florea) در شکاف صخرهها و درختان مناطق جنوبی ایران مانند کردستان، لرستان و هرمزگان به صورت کاملاً خودرو و بدون دخالت انسان تولید میشوند، گرانترین عسلهای ایران هستند. این عسلها به دلیل محدودیت شدید در برداشت، قیمت بسیار بالایی دارند.
بهترین عسل ارگانیک ایران
عسل زمانی عنوان «ارگانیک» را دریافت میکند که کندوها در شعاع حداقل ۵ کیلومتری از هرگونه سمپاشی شیمیایی، کارخانجات صنعتی و جادهها قرار داشته باشند و زنبوردار در فصل زمستان از داروها و آنتیبیوتیکهای شیمیایی برای زنبورها استفاده نکرده باشد.
در ایران، بهترین عسلهای ارگانیک و شناسنامهدار عمدتاً در دامنههای بکر سهند و سبلان، مناطق حفاظتشده اشترانکوه و ارتفاعات زاگرس تولید میشوند. برندهای معتبری مانند بیز با استقرار کندوهای خود در این لاینهای بکر طبیعی و انجام آزمایشهای دقیق آزمایشگاهی (تضمین ساکارز زیر ۲ درصد)، جزو برترین ارائهدهندگان عسل ارگانیک استاندارد و تاییدشده در ایران هستند.
کدام شهر ایران قطب تولید عسل در کشور است؟
وقتی صحبت از حجم تولید، کیفیت و تعداد کندوهای فعال میشود، دو منطقه در ایران به عنوان قطب اصلی رقابت میکنند:
-
شهرستان خوی (آذربایجان غربی): این شهرستان با داشتن بیش از ۴۰۰ هزار کندو و تولید سالانه بیش از ۱۱ هزار تن عسل، بزرگترین قطب تولید عسل از نظر کمی در ایران است و حدود ۱۳ درصد عسل کشور را تأمین میکند. عسل آفتابگردان و گون خوی شهرت جهانی دارد.
-
اردبیل و دامنههای سبلان: از نظر شهرت کیفی و طعم، دامنههای سبلان قطب بیرقیب عسل ایران است. تنوع گیاهان دارویی پونه، آویشن و گون در دامنههای سبلان، عسل این خطه را به باکیفیتترین عسل دارویی کشور تبدیل کرده است.
مقایسه بهترین عسلهای ایران و جهان
| نام عسل | منشا جغرافیایی | ویژگی درمانی شاخص | وضعیت قیمت در بازار |
| مانوکا (Manuka) | نیوزیلند | قویترین آنتیباکتریال، درمان زخم و گوارش | بسیار گران و لوکس |
| سدر سلطنتی (Sidr) | یمن / جنوب ایران | تقویت قوی عمومی، آنتیبیوتیک طبیعی | گران قیمت |
| آویشن زاگرس | ایران (مناطق کوهستانی) | بهبود سرفه، تنگی نفس و سرماخوردگی | متوسط تا بالا |
| گون سبلان | ایران (اردبیل) | مقوی مغز استخوان، ضدکمخونی، کاهش قند | اقتصادی و بسیار پرطرفدار |
بهترین عسل ارگانیک از کجا بخریم؟
تشخیص عسل طبیعی از نمونههای شبهعسل اسید هیدرولیز شده، در فروشگاهها بدون دستگاههای آزمایشگاهی عملاً غیرممکن است. تنها راه اطمینان، خرید از مراجعی است که کالا را با برگه آزمایش تخصصی و از برندهای شرکتی معتبر عرضه میکنند.
فروشگاه اینترنتی بیزما با درک اهمیت این موضوع، انواع عسلهای ارگانیک، عسلهای طبیعی ۱۰۰ درصد خالص دکتر بیز و مصلحهای سلامتمحور را با تضمین اصالت، برگه آزمایش آزمایشگاهی معتبر و جدیدترین تاریخ بستهبندی عرضه میکند. شما میتوانید این محصولات شفابخش را با قیمت مصوب و تخفیفهای دورهای از بیزما سفارش داده و کیفیت واقعی را به سفره خود هدیه دهید.
سوالات متداول
۱. آیا شکرک زدن عسل نشانه تقلبی بودن آن است؟
خیر؛ شکرک زدن (رس بستن) یک فرآیند طبیعی بیولوژیک است که در عسلهای خالص به دلیل وجود آنزیم دیاستاز و گلوکز بالا رخ میدهد. عسل تقلبی که از گلوکز صنعتی ساخته شده باشد، معمولاً رس نمیبندد یا بافت آن به صورت تکهای سفت میشود.
۲. عسل ارگانیک بیز چه ویژگی خاصی دارد؟
این عسل دارای تاییدیه آزمایشگاهی با ساکارز (قند) زیر ۲ درصد است. این شاخص نشان میدهد که زنبورها به هیچ وجه با آبشکر تغذیه نشدهاند و عسل کاملاً از شهد گلهای دارویی دامنههای بکر کوهستان برداشت شده است؛ بنابراین برای بیماران دیابتی نیز (با مشورت پزشک) امن است.
۳. چرا نباید به کودکان زیر یک سال عسل داد؟
عسل طبیعی ممکن است حاوی اسپورهای باکتری به نام کلستریدیوم بوتولینوم باشد. دستگاه گوارش نوزادان زیر یک سال هنوز به اندازه کافی برای مقابله با این اسپور تکامل نیافته است و مصرف آن میتواند موجب بیماری خطرناک بوتولیسم نوزادان شود.